เส้นเวลาประวัติศาสตร์ของมนุษย์

Posted on Updated on

ผมพยายามรวมรวบลำดับเวลาที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ของมนุษย์โดยคร่าวๆ ข้อมูลที่รวบรวมมานั้นอาจจะไม่ถูกต้องทั้งหมด แต่พอให้เห็นภาพคร่าวๆของลำดับเวลาได้ โดยจะยึดตามคริสต์ศักราช ถ้าเห็นว่าผิดอย่างไรก็แสดงความคิดเห็นในช่องคอมเมนต์ด้านล่างได้เลยนะครับ

ภาพจาก Wikimedia / สมบัติสาธารณะ
ภาพจาก Wikimedia / สมบัติสาธารณะ

BP หมายถึง ก่อนปัจจุบัน
BC หมายถึง ก่อนคริสต์ศักราช

ยุคก่อนประวัติศาสตร์

  • ยุคหินเก่าตอนต้น (Lower Paleolithic) 3.3 ล้านปี – 3 แสนปีก่อนปัจจุบัน
2.8-1.5 ล้านปี BP สกุลโฮโม (Homo genus) ถือกำเนิด  สายพันธุ์โฮโมฮาบิลิส (Homo Habilis) ในแอฟริกา
2.6 ล้านปี BP เครื่องมือหินกระเทาะโอลโดวาน (Oldowan)
2.58  ล้านปี BP โลกเข้าสู่ยุคควอเทอร์นารี (Quaternary period) : เริ่มสมัยไพลส์โตซีน (Pleistocene epoch)
1.9 ล้านปี-70,000 BP สายพันธุ์โฮโมอิเร็กตัส (Homo Erectus) ถือกำเนิด
1.76 ล้านปี BP ขวานหินมืออะชูเลียน (Acheulean)
1.0-0.5 ล้านปี BP โฮโมอิเร็กตัส (Homo erectus) ออกจากแอฟริกาสูู่ยุโรปและเอเชีย
600,000 BP ล่าสัตว์และเก็บของป่า
500,000 BP วัฒนธรรม Soanian ในอินเดีย ปากีสถาน เนปาล
400,000 BP  รู้จักใช้ไฟ

  • ยุคหินเก่าตอนกลาง (Middle paleolithic) 3 แสนปี – 3 หมื่นปีก่อน
300,000-200,000 BP เครื่องมือหินแบบ Clactonian
250,000-39,000 BP สายพันธุ์โฮโมนีแอนเดอธัล (Homo Neanderthal)
200,000-120,000 BP สายพันธุ์โฮโมซาเปียนส์ซาเปียนส์ (Homo sapiens sapiens) หรือมนุษย์ยุคปัจจุบันถือกำเนิด
145,000-30,000 BP เครื่องมือหินแบบ Aterian
130,000-70,000 BC เครื่องมือหินแบบ Micoquien
120,000-8000 BP กะโหลกโฮมินิดในถ้ำ Skhul และถ้ำ Qafzeh ในประเทศอิสราเอล
110,000 BP เริ่มยุคน้้ำแข็ง (Last glacial period)
80,000 BP ฟันมนุษย์ในเขตเต๋าเซี่ยน (Dào Xiàn) ในจีน
70,000–50,000 BP มนุษย์ย้ายถิ่นออกจากแอฟริกาสู่เอเชีย (Early human migrations)
70,000-50,000 BP ยีนส์การพูด FOXP2
50,000? BP กำเนิดภาษา

  • ยุคหินเก่าตอนปลาย (Upper Paleolithic) 50,000-10,000 ปีก่อน
45,000-40,000 BP มนุษย์เริ่มเข้ามาในยุโรป
42,000 BP ประดิษฐ์เครื่องนุ่งห่ม
41,030-39,260 BP ชุมชน Châtelperronian ในฝรั่งเศส
40,000-35,000 BP ภาพพ่นสีรูปมือในถ้ำบนเกาะสุลาเวสี อินโดนีเซีย
32,000-30,000 BP ภาพวาดรูปสัตว์ในถ้ำ Chauve ในฝรั่งเศส
30,000 BC วัฒนธรรม Emireh ในตะวันออกกลาง
30,000-18,000 BC วัฒนธรรม Antelian ในตะวันออกกลาง
26,500 BP ยุคน้ำแข็งถึงจุดสูงสุด (Last Glacial Maximum)
25,000 BP ยุคน้ำแข็งช่วงปลาย (Late Glacial Maximum)
18,000-12,500 BC วัฒนธรรม Kebarian ในตะวันออกกลาง
16,500-12,000 BC มนุษย์ข้ามไปยังทวีปอเมริกาเหนือ
15,000-12,000 BC รู้จักการเลี้ยงสุนัข
14,000 BC วัฒนธรรม Mushabian culture ในตะวันออกกลาง
12,500-9500 BC วัฒนธรรม Natufian culture ในตะวันออกกลาง
10,000-9000 BC เมืองเจอริโค (Jericho) ในอิสราเอลได้ถูกก่อตั้ง (อาจจะเป็นเมืองแรกของโลก) (Proto-city)
12,000 BC สิ้นสุดยุคน้ำแข็ง : โลกเข้าสู่สมัยโฮโลซีน (Holocene epoch)
10,000 BC เส้นทางสู่ทวีปอเมริกาได้ถูกตัดขาดจากระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น

  • ยุคหินใหม่ (Neolithic) 10,000-5000 ปีก่อนคริสตกาล

ยุคริเริ่มการเกษตรและการเลี้ยงสัตว์ ชุมชนเมือง

8500 BC รู้จักการเลี้ยงแกะ
7500-6500 BC รู้จักการเลี้ยงหมู แพะ วัว และแมว
7500-5700 BC เมือง Çatalhöyük ในตุรกีถูกก่อตั้ง
7090 BC แหล่งโบราณคดี Jarmo
7000 BC เมืองเจอริโค (Jericho) ในอิสราเอล รุ่งเรืองสูงสุด
7000 BC เมือง Çatalhöyük ในตุรกีรุ่งเรืองสูงสุด
6500-3800 BC ยุค Ubaid period ในอิรัก
6100 BC วัฒนธรรม Halaf culture ในซีเรีย
6000 BC รู้จักการเลี้ยงไก่
” “ วัฒนธรรม Hassuna culture ในอิรัก
5700 BC เมือง Çatalhöyük กลายเป็นเมืองร้าง
5600 BC รู้จักการปลูกถั่ว
5500 BC วัฒนธรรม Samarra culture ในอิรัก
5000 BC รู้จักการปลูกข้าวโพด
5000-3000 BC วัฒนธรรม Yangshao ใกล้แม่น้ำเหลือง ในจีน
4420-3400 BC แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง (ฺBan Chiang) อุดรธานี
4000 BC รู้จักการเลี้ยงควายและม้า
4000 BC อารยธรรมเมโสโปเตเมีย (Mesopotamia)
4000 BC ยุค Uruk period ในอิรัก
3500 BC รู้จักการเลี้ยงยามา (Llma)

ยุคประวัติศาสตร์

เริ่มต้นเมื่อมีหลักฐานลายลักษณ์อักษร มนุษย์รู้จักการใช้ดีบุกผสมทองแดงเกิดเป็นสัมฤทธิ์ (ฺBronze) ชุมชนมนุษย์เกิดเป็นสังคมที่ซับซ้อน เกิดชุมชนเมือง เกิดการแบ่งชนชั้นทางสังคม ระบบการเขียน รวมเรียกว่าอารยธรรม (Civilization)

  • ยุคโบราณ (Ancient age) ยุคสัมฤทธิ์ (Bronze Age) 

1750 BCประมวลกฎหมายฮัมมูราบี(Code of Hammurabi)

3400 BC อักษรคูนิฟอร์ม (Cuniform) ถูกประดิษฐ์
3300-1300 BC อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ (Indus Valley) ในอินเดีย
3100 BC อารยธรรมอียิปต์โบราณ (Ancient Egypt)
3000-2600 BC สโตนเฮจน์ (Stonehenge) ถูกก่อสร้างอังกฤษ
3000 BC เมืองทรอย (Troy) ในอนาโตเลีย (ตุรกี)
2580 BC มหาปีรามิดแห่งกีซา (Great Pyramid of Giza) เริ่มก่อสร้าง
2560 BC มหาปีรามิดแห่งกีซา (Great Pyramid of Giza) สร้างเสร็จ
2334 BC จักรวรรดิ์อัคเคเดียน (Akkadian Empire) กษัตริย์ Sargon
2070 BC ราชวงศ์เซี่ย (Xia) ในจีน
2000 BC วัฒนธรรม Kotosh ในเปรู
1894 BC เมืองบาบิโลน (Babylon) ถูกก่อตั้ง
1810 BC ฮัมมูราบี (Hammurabi) เกิด
1766 BC ราชวงศ์ซาง (Shang) ในจีน
1750 BC ประมวลกฎหมายฮัมมูราบี (Code of Hammurabi)
1700 BC หมู่บ้านใน Mesoamerica ในอเมริกาเหนือ
1600 BC ชาวไมซีเนียน (Mycenaean Greece)
1500 BC อารยธรรม Olmec ในเม็กซิโก
1400-1301 BC กษัตริย์อกาเมนอน (Agamemnon) แห่ง Mycenae (กรีซ)

  • ยุคโลหะ (Iron Age) 1200 BC
1260 BC สงครามโทรจัน (Trojan War) ในอนาโตเลีย (ตุรกี) อกาเมนอนชนะสงคราม
1250 BC ประตู Lion Gate ถูกสร้าง
1200 BC หลุมศพทรงกรมของกษัตริย์อะกาเมนอน (Agamemnon circle grave) ถูกสร้าง
1200 BC – 1150 BC การล่มสลายปลายยุคสัมฤทธิ์ (Late Bronze Age collapse)
1100 BC ยุคมืดของกรีก (Greek Dark Ages) เริ่มต้น
1070 BC อาณาจักรคุช (Kingdom of Kush) ในซูดาน
1046 BC ราชวงศ์โจว (Zhou Dynasty) ในจีน
900 BC เมืองสปาตา Spata ถูกก่อตั้ง (กรีซ)

  • ยุคคลาสสิค (Classical antiquity) 850 ปีก่อนคริสต์กาล
850 BC โฮเมอร์ (Homer) กำเนิด (อ้างโดย เฮรอดอทัส)
808 BC เมืองมาซีโดเนีย (Macedonia) ถูกก่อตั้ง
800 BC ยุคมืดของกรีก (Greek Dark Ages) สิ้นสุด
776 BC กีฬาโอลิมปิค (Olympic) ครั้งแรก
753 BC อาณาจักรโรม – กษัตริย์โรมุลัส (Romulus)
624 BC เธลีส (Thales) กำเนิด
623 BC สิทธัตถะ (Siddhārtha Gautama) กำเนิด ตามเถรวาทไทย
570 BC โพลีเครติส (Polycrates) เป็นทรราชย์แห่งซามอส (Samos) (กรีซ)
569 BC พีธาโกรัส (Pythagoras) กำเนิด ในซามอส (Samos) (กรีซ)
563 BC สิทธัตถะ (Siddhārtha Gautama) กำเนิด โดย Cousins 1996
??? เล่าจื้อ (Laozi) กำเนิด และก่อตั้งลัทธิเต๋า
551 BC ขงจื้อ (Confucius) กำเนิด
550 BC จักรวรรดิ์เปอเซีย (Persian empire) – จักรวรรดิ์ Achaemenid
” “ ยูพาลีโนส (Eupalenos) สร้างอุโมงยูพาลีโนส (Eupalenos turnel) ในซามอส
” “ ดาไรอัสที่ 1 (Darius I) กำเนิด
543 BC สิทธัตถะ (Siddhārtha Gautama) เสียชีวิต ตามเถรวาทไทย
540 BC ลีโอไนดัสที่ 1 (Leonidas I) กำเนิด
546 BC เธลีส (Thales) เสียชีวิต
524 BC เธมิสโตคลิส (Themistocles) กำเนิด
522 BC ดาไรอัสที่ 1 (Darius I) ปกครองจักรวรรดิ์ Achaemenid
” “ โพลีเครติส (Polycrates) เสียชีวิต
519 BC เซอซิสที่ 1 (Xerxes I) กำเนิด
518-508 BC Gorgo ราชินีแห่งสปาตา (Sparta) กำเนิด
495 BC เพอริคลิส (Pericles) กำเนิด
493 BC เธมิสโตคลิส (Themistocles) ถูกเลือกเป็น archon แห่งเอเธนส์ (ผู้ปกครอง)
492 BC เปอเซียรุกรานกรีก (First Persian invasion of Greece) นำโดยกษัตริย์ ดาไรอัสที่ 1
490 BC ศึกมาราธอน (Battle of Marathon) เอเธนส์ชนะ
” “ ลีโอไนดัสที่ 1 (Leonidas I) แต่งงานกับ Gorgo
483 BC สิทธัตถะ (Siddhārtha Gautama) เสียชีวิต โดย Cousins 1996
486 BC ดาไรอัสที่ 1 (Darius I) เสียชีวิต
486 BC เซอซิสที่ 1 (Xerxes I) ปกครองจักรวรรดิ์ Achaemenid
484 BC เฮรอดอทัส (Herodotus) กำเนิด
480 BC เปอเซียรุกรานกรีกครั้งทีี่ 2 (Second Persian invasion of Greece) นำโดยเซอซิสที่ 1
” “ ศึกเธอร์โมพลาย (Battle of Thermopylae) ศึก (Battle of Artemisium) และศึกซาลามิส (Battle of Salamis)
” “ ลีโอไนดัสที่ 1 เสียชีวิต ในศึกเธอร์โมพลาย (Battle of Thermopylae)
479 BC ขงจื้อ (Confucius) เสียชีวิต
478 BC Delian League ถูกก่อตั้ง เอเธนส์เป็นผู้นำ
471 BC เธมิสโตคลิส (Themistocles) ถูกขับไล่ออกจากนครรัฐเอเธนส์ (Athens)
470 BC โสเครติส (Socrates) กำเนิด
470 BC Aspasia กำเนิด
465 BC เซอซิสที่ 1 (Xerxes I) ถูกสังหารโดย Artabanus
461 BC เพอริคลิส (Pericles) เป็นผู้นำนครรัฐเอเธนส์ (Athens)
459 BC เธมิสโตคลิส (Themistocles) เสียชีวิต
458 BC Pleistarchus บุตรแห่งลีโอไนดัส เสียชีวิต
447 BC วิหารพาร์เธนอน (Parthenon) เริ่มก่อสร้าง
432 BC วิหารพาร์เธนอน (Parthenon) สร้างเสร็จ
431 BC สงคราม Peloponnesian War ระหว่างเอเธนส์และ Peloponnesian League นำโดยสปาตา
429 BC เพอริคลิส (Pericles) เสียชีวิต
428 BC เพลโต (Plato) กำเนิด
425 BC เฮรอดอทัส (Herodotus) เสียชีวิต
400 BC สิทธัตถะ (Siddhārtha Gautama) เสียชีวิต โดย สัมนาชาวพุทธปี 1998
” “ Aspasia เสียชีวิต
” “ มนุษย์รู้จักการปลูกมันฝรั่ง
384 BC อริสโตเติล Aristotle กำเนิด
382 BC ฟิลิปที่ 2 (Philip II) กำเนิด
399 BC โสเครติส (Socrates) เสียชีวิต โดยการถูกพิพากษาให้ดื่มยาพิษ
359 BC ฟิลิปที่ 2 (Philip II) ปกครองอาณาจักร Macedon
356 BC อเล็กซานเดอร์ (Alexander) กำเนิด
350 BC? ยูคลิด (Euclid) กำเนิด
338 BC ศึึก Chaeronea ระหว่าง Macedon และกรีก
336 BC ฟิลิปที่ 2 (Philip II) เสียชีวิต โดยถูกลอบสังหาร
336 BC อเล็กซานเดอร์ (Alexander the Great) ปกครองอาณาจักร Macedon
332 BC อเล็กซานเดอร์ (Alexander the Great) เป็นฟาโรฮ์แห่งอียิปต์
330 BC อเล็กซานเดอร์ (Alexander the Great) เป็นกษัตริย์แห่งเปอร์เซีย (Persia)
322 BC อริสโตเติล (Aristotle) เสียชีวิต
323 BC อเล็กซานเดอร์มหาราช (Alexander the Great) เสียชีวิต
304 BC อโศก (Ashoka) กำเนิด
287 BC อาร์คิมีดิส (Archimedes) กำเนิด ในSyracuse (อิตาลี)
269 BC อโศก (Ashoka) เป็นจักรพรรดิแห่งจักวรรดิโมริยะ (Maurya Empire)
260 BC จิ๋นซี (Qin Shi Huang) กำเนิด
250 BC? ยูคลิด (Euclid) เสียชีวิต
232 BC พระเจ้าอโศกมหาราช (Ashoka) เสียชีวิต
221 BC ราชวงศ์ฉิน (Qin dynasty) – จิ๋นซี
212 BC อาร์คิมีดิส (Archimedes) ถูกฆ่าโดยทหารโรมัน
210 BC จิ๋นซี (Qin Shi Huang) เสียชีวิต
206 BC ราชวงศ์ฮั่น (Han dynasty)
106 BC ซิเซโร (Cicero) กำเนิด
100 BC จูเลียสซีซาร์ (Julius Caesar) กำเนิด ในโรม
69 BC คลีโอพัตรา (Cleopatra) กำเนิด ในอเล็กซานเดรีย (อียิปต์)
51 BC คลีโอพัตรา (Cleopatra) ปกครองอียิปต์
48 BC ไฟใหม้หอสมุดอเล็กซานเดรีย (Library of Alexandria)
44 BC จูเลียสซีซาร์ (Julius Caesar) ถูกลอบฆ่า
43 BC ซิเซโร (Cicero) ถูกลอบฆ่า
30 BC คลีโอพัตรา (Cleopatra) เสียชีวิต
7-2 BC เยซู (Jesus) กำเนิด

เริ่มต้นคริสต์ศักราช

30-33 AD           เยซู (Jesus) เสียชีวิต โดยการตรึงกางเขน
37                      เนโร (Nero) กำเนิด
64                      เนโร (Nero) เผากรุงโรม (Great Fire of Rome)
68                      จักรพรรดิเนโร (Nero) เสียชีวิต
68                      อาณาจักรฟูนาน (Kingdom of Funan) (เขมร ไทยภาคกลาง ตะวันตก พม่า เวียดนาม)
79                      ภูเขาไฟวิสุเวียส (Mount Vesuvius) ในปอมเปอี ระเบิด ชาวเมืองตายในภูเขาเถ้าไฟ
100                    ทอเลมี (Ptolemy) เกิด ในอียิปต์
170                    ทอเลมี (Ptolemy) เสียชีวิต ในอเล็กซานเดรีย
193                    อาณาจักรจามปา (Champa) (เวียดนาม)
220                    ยุคสามก๊ก (Three Kingdoms) ในจีน
265                    ราชวงศ์จิ้น (Jin dynasty) ในจีน
304                    ยุคห้าชนเผ่าสิบหกแคว้น (Sixteen Kingdoms) ในจีน
330                    จักรวรรดิ์ไบเแซนไทน์ (Byzantine Empire) – คอนสแตนตินที่ 1 (Constantine I)
420                    ราชวงศ์ใต้และราชวงศ์เหนืือ (Southern and Northern Dynasties) ในจีน


  • ยุคกลาง (Middle Ages) ปี ค.ศ. 450

450             อาณาจักรละโว้ (Lavo Kingdom) (ลพบุรี ภาคกลาง ภาคตะวันตก)
457?           อาณาจักรโคตรบูรณ (อีสานริมฝั่งโขง)
481             อาณาจักร Frankish Kingdom
500             แองโกล-แซกซอน อังกฤษ (Anglo-Saxon England)
550             อาณาจักรเจนละ (Chenla Kingdom) (ส่วนใหญ่ของกัมพูชา)
570             มุฮัมมัด (Muhammad) กำเนิด
581             ราชวงศ์สุย (Sui dynasty)
602             สวนจั้ง (Xuánzàng) หรือถังซัมจั๋ง กำเนิด
616             อาณาจักรตามพรลิงค์ (Tambralinga) (นครศรีธรรมราช ภาคใต้ มาเลย์)
618             ราชวงศ์ถัง (Táng dynasty)
638             หิรัญเงินยางเชียงราว (Ngoenyang) (เชียงราย)
632             มุฮัมมัด (Muhammad) เสียชีวิต
661             หริภุญชัย (Hariphunchai) (ลำพูน)
673             อาณาจักรทราวดี (Dvaravati) (ภาคกลาง ภาคเหนือ บางส่วนของอีสาน)
683             อาณาจักรศรีวิชัย (Srivijaya) (ภาตใต้ มาเลย์ สิงคโปร อินโด)
793             ชาวไวกิ้ง (Viking)
802             จักรวรรดิขแมร์ (Khmer Empire) (ขอม หรือ เขมร)
848             ราชวงศ์โจฬะ (Chola dynasty) (อินเดีย)
849             อาณาจักรพุกาม (Pagan Kingdom) พม่า
852?           อาณาจักรมอญ (Mon city-state)
903             สงครามสามนคร (หริปุญชัย-ละโว้-ตามพรลิงค์)(ลำพูน-ลพบุรี-นครศรีธรรมราช)
927             ราชอาณาจักรอังกฤษ (Kingdom of England)
960             ราชวงศ์ซ่ง (Song dynasty)
962             จักรวรรดิ์โรมันศักดิ์สิทธิ (Holy Roman Empire)
987             ราชอาณาจักรฝรั่งเศส (Kingdom of France)
999             เปาเจิ่ง(Bao Zheng) หรือเปาบุ้นจิ้น กำเนิด
1094           แคว้นพะเยา (Phayao Kingdom)
1096           สงครามครูเสดครั้งแรก (First Crusade)
1162           เจงกีส ข่าน (Genghis Khan) กำเนิด
1215           กฎบัตรแมกนาคาตา (Magna Carta)
1215           กุบไล ข่าน (Kublai Khan) กำเนิด
1227           เจงกีส ข่าน (Genghis Khan) เสียชีวิต
1238           ขุนบางกลางหาว ก่อตั้งอาณาจักรสุโขทัย (Sukhothai Kingdom)
1239           รามคำแหง (Ram Khamhaeng) กำเนิดจาก พ่อขุนศรีอินทราทิตย์และนางเสือง
”   ”             มังราย (Mangrai) กำเนิดจาก ราวเม็งและนางเทพคำขยาย
1254           มาโคโปโล (Marco Polo) กำเนิด ที่อิตาลี
1271           ราชวงศ์หยวน (Yuan dynasty)
1278?         พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ (Sri Indraditya) เสียชีวิต
1279?         บานเมือง (Ban Mueang) ปกครองอาณาจักรสุโขไท
”     ”            พ่อขุนบานเมือง (Ban Mueang) เสียชีวิต
”     ”            รามคำแหง (Ram Khamhaeng) ปกครองอาณาจักรสุโขไท
1283           พ่อขุนรามคำแหง (Ram Khamhaeng) ประดิษฐ์ลายสือไทย
1285           สิ้นสุดสงครามครูเสด Aragonese Crusade
1292           พญามังรายก่อตั้งอาณาจักรล้านนา (Lan Na) (หลายจังหวัดทางภาคเหนือ)
1291-1297  พ่อขุนรามคำแหง (Ram Khamhaeng)ส่งบรรณาการไปจิ้มก้องกุบไลข่าน
1294           กุบไลข่าน (Kublai Khan) เสียชีวิต
1298           พ่อขุนรามคำแหง (Ram Khamhaeng) เสียชีวิต


  • ยุคสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาหรือเรเนซองซ์ (The Renaissance) ค.ศ. 1301

1314           อู่ทอง (Uthong) เกิด
1324           มาโคโปโล (Marco Polo) เสียชีวิต
1337           สงครามร้อยปี (Hundred Years’ War) เริ่มต้น
1351           อู่ทอง (Uthong) ก่อตั้งอาณาจักรอยุธยา (Ayutthaya Kingdom)
1354           อาณาจักรล้านช้าง (Lan Xang) (ลาว)
1368           ราชวงศ์หมิง (Ming dynasty)
1396           พระเจ้าอู่ทอง (Uthong) เสียชีวิต
1394           อิคคิวซัง (Ikkyū Sōjun) เกิด จากจักรพรรดิโงโคะมะสึ (Go-Komatsu)
1399-1400  อิคคิวซัง (Ikkyū Sōjun) บวชเป็นสามเณรที่วัดอังโคะคุจิ (Ankoku-ji)
1431           รามเมศววร (Borommatrailokkanat) เกิด
1438           จักรวรรดิอินคา (Inca Empire)
1448           พระบรมไตรโลกนาถ (Borommatrailokkanat) ปกครองอาณาจักรอยุธยา
1451           คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส (Christopher Columbus) เกิด ในเจนัว (Genoa) (อิตาลี)
1452           ลีโอนาโด ดา วินชี (Leonardo da Vinci) เกิด ในฟลอเรนซ์ (Florence) (อิตาลี)
1453           สงครามร้อยปี (Hundred Years’ War) สิ้นสุด
1454           อเมริโก เวสปุซชี (Amerigo Vespucci) เกิด ในฟลอเรนซ์ (Florence) (อิตาลี)
1480           เฟอร์ดินานด์ แมกเจลลัน (Ferdinand Magellan) เกิดใน โปรตุเกต
1481           พระอิคคิว (Ankoku-ji) เสียชีวิต
1483           มาร์ติน ลูเธอร์ (Martin Luther) เกิด
1485           ราชวงศ์ตองอู (Taungoo Dynasty) (พม่า)
1488           พระบรมไตรโลกนาถ (Borommatrailokkanat) เสียชีวิต
1492           คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส (Christopher Columbus) เดินเรือถึงทวีปเมริกา
1503           ลีโอนาโด ดา วินชี (Leonardo da Vinci) วาดรูปโมนาลิซา (Mona Lisa)
1506           คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส (Christopher Columbus) เสียชีวิต ในสเปน
1512           อเมริโก เวสปุซชี (Amerigo Vespucci) เสียชีวิต ในสเปน
1516           อาณาจักรปัตตานี (Pattani Kingdom)
1519           เฟอร์ดินานด์ แมกเจลลัน (Ferdinand Magellan) ออกเดินเรือรอบโลก
1521           เฟอร์ดินานด์ แมกเจลลัน (Ferdinand Magellan) ถูกฆ่าที่ฟิลิปินส์
1533           เอลิซาเบธที่ 1 (Elizabeth I) เกิด
1555           พระองค์ดำ (Naresuan) เกิด ที่พิษณุโลก อาณาจักรสุโขทัย
1558           เอลิซาเบธที่ 1 (Elizabeth I) เป็นราชินีแห่งอังกฤษและไอร์แลนด์
1564           กาลิเลโอ กาลิเลอี (Galileo Galilei) เกิด ในปิซา อิตาลี
1564           วิลเลียม เชคสเปียร์ (William Shakespeare) เกิด ในอังกฤษ
1568-1569  การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1
1571           โยฮันเนส เคปเลอร์ (Johannes Kepler) เกิด ในเยอรมณี
1590           พระนเรศร (Naresuan) ปกครองอาณาจักรอยุธยา
1603           เอลิซาเบธที่ 1 (Elizabeth I) เสียชีวิต
1603           สมัยเอโดะ (Edo period) ในญี่ปุ่น
1605           พระนเรศรมหาราช (Naresuan) เสียชีวิต
1616           วิลเลียม เชคสเปียร์ (William Shakespeare) เสียชีวิต ในอังกฤษ
1625           โจวานี กัซซีนี(Giovanni Domenico Cassini) เกิดในเจนัว (อิตาลี)
1629           นารายณ์ (Narai) เกิด
1630           โยฮันเนส เคปเลอร์ (Johannes Kepler) เสียชีวิต ในเยอรมณี
1632           จอห์น ล็อค (John Locke) เกิด ในอังกฤษ
1642           กาลิเลโอ กาลิเลอี (Galileo Galilei) เสียชีวิต ในอิตาลี
”     ”           ไอแซก นิวตัน (Issact Newton) เกิด ในอังกฤษ
1642-1651  สงครามกลางเมืองอังกฤษ (English Civil War)
1644           ราชวงศ์ชิง (Qing dynasty)
1647           คอนสแตนติน ฟอลคอน (Constantine Phaulkon) เกิดในเซฟาโลเนีย(Cephalonia) กรีก
1656           นารายณ์ (Narai) ปกครองอาณาจักรอยุธยา
1664           มารีอา กูโยมาร์ เด ปิญญา (Maria Guyomar de Pinha) เกิด ในอยุธยา
”     ”          โธมัส นิวโคมเมน (Thomas Newcomen) เกิด
1675           คอนสแตนติน ฟอลคอน (Constantine Phaulkon) มาถึงอยุธยา ต่อมาได้เป็นสมุหเสนา นามยศ “ออกญาวิไชเยนทร์”
1682           คอนสแตนติน ฟอลคอน แต่งงานกับ มารีอา กูโยมาร์ เด ปิญญา
1686           ไอแซก นิวตัน (Issact Newton) ตีพิมพ์ Principia Mathematica
1688           คอนสแตนติน ฟอลคอน ถูกประหาร ที่ทะเลชุบศร ลพบุรี
”     ”            สมเด็จพระรายญ์มหาราช (Narai) เสียชีวิต
???              มารีอา กูโยมาร์ เด ปิญญา เชื่อว่าได้ประดิษฐ์ขนมไทยหลายชนิด เช่น ฝอยทอง ทองหยิบ นามยศ “ท้าวทองกลีบม้า”
1704           จอห์น ล็อก (John Locke) เสียชีวิต ในอังกฤษ
”    ”           จอห์น เคย์ (John Kay) เกิด ในอังกฤษ
1707           ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ (Kingdom of Great Britain)
”     ”          พระราชบัญญัติสหภาพ (Acts of Union 1707)
1707           อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทร์ (Kingdom of Vientiane) (ลาว)
”     ”             อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง (Kingdom of Luang Phrabang) ลาว
1711           เดวิด ฮูม (David Hume) เกิด ในสก็อตแลนด์
1712           ฌ็อง-ฌัก รูโซ (Jean-Jacques Rousseau) เกิด ในสวิซเซอร์แลนด์
”     ”         โจวานี กัซซีนี(Giovanni Domenico Cassini) เสียชีวิต ในฝรั่งเศส
”     ”         เครื่องจักรไอนน้ำแบบนิวโคเมน (Newcomen atmospheric engine) ถูกประดิษฐ์
1713           อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์ (Kingdom of Champasak) (ลาว)
1723           อดัม สมิธ (Adam Smith) เกิด ในอังกฤษ
1727           เซอร์ไอแซก นิวตัน (Issact Newton) เสียชีวิต ในอังกฤษ
1728           มารีอา กูโยมาร์ เด ปิญญา (Maria Guyomar de Pinha) เสียชีวิต
1729          โธมัส นิวโคมเมน (Thomas Newcomen) เสียชีวิต
1733           จอห์น เคย์ ได้รับสิทธิบัตรการคิดค้นกี่กระตุก (Flying shuttle)
1734           สิน (Taksin) เกิด ในอธุยธา
1736           เจมส์ วัตต์ (James Watt) เกิด ในสก็อตแลนด์
1737           ทองด้วง (Rama I) เกิด ในอยุธยา
1738           วิลเลียม เฮอร์เชล(William Herschel) เกิดจักรวรรดิ์โรมันศักดิ์
1752           ราชวงศ์อลองพญา (Konbaung Dynasty) (พม่า)
1756           โวล์ฟกัง โมซาร์ท (Wolfgang Mozart) เกิด ในออสเตรีย
1758           มักซีมีเลียง รอแบ็สปีแยร์ (Maximilien Robespierre) เกิด ในฝรั่งเศส


  • ยุคปฏิิวัติอุตสาหกรรม (Industrial revolution) ค.ศ. 1760

เกิดหลังจากพัฒนาเครื่องจักรไอน้ำและเหล็กกล้า ภายหลังส่งผลให้เกิดการล่าอาณานิคม

1765            เริ่มสงครามระหว่างราชวงศ์อลองพญา(Konbaung Dynasty)และอาณาจักรอยุธยา
1766            โธมัส โรเบิร์ต มัลทัส (Thomas Robert Multus) เกิด ในอังกฤษ
1766            จอห์น ดาลตัน (Johh Dalton) เกิด ในอังกฤษ
1767            เซย์ (Jean-Baptiste Say) เกิด
”     ”            การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2  – สิ้นสุดอาณาจักรอยุธยา
”     ”            ฉิม (Rama II) เกิด ที่สมุทรสงคราม
1768            พระเจ้าตากสิน (Taksin) ก่อตั้งอาณาจักรธนบุรี (Thonburi Kingdom)
1769            นโปเลียน โบนาปาร์ต (Napoleon Bonaparte) เกิดในฝรั่งเศส
1776            เดวิด ฮูม (David Hume) เสียชีวิต
”     ”            เจมส์ วัตต์ (James Watt) พัฒนาเครื่องงจักรไอน้ำชิ้นแรก
”     ”           อเมริกาประกาศอิสระภาพ (Declaration of Independence)
”     ”           อดัม สมิธ (Adam Smith) ตีพิมพ์ The Wealth of Nations ถือเป็นตำเศรษฐศาสตร์ชิ้นแรก
1772            เดวิด ริคาร์โด (David Ricardo) เกิด ในอังกฤษ
1778            ฌ็อง-ฌัก รูโซ (Jean-Jacques Rousseau) เสียชีวิต ในฝรั่งเศส
1779            จอห์น เคย์ (John Kay) เสียชีวิต ในฝรั่งเศส
1781            วิลเลียม เฮอร์เชล(William Herschel) ค้นพบดาวยูเรนัส
1782           นั่งเกล้า (Rama III) เกิด
”     ”            พระเจ้าตากสิน (Taksin) ถูกประหาร
”     ”            รัชกาลที่ 1 (Rama I) ก่อตั้งอาณาจักรรัตนโกสินทร์ (Rattanakosin Kingdom)
1789-1799  การปฏิวัติฝรั่งเศส (French Revolution)
1790           อดัม สมิธ (Adam Smith) เสียชีวิตในอังกฤษ
1794          มักซีมีเลียง รอแบ็สปีแยร์ (Maximilien Robespierre) ถูกประหารชีวิต
1791           โวล์ฟกัง โมซาร์ท (Wolfgang Mozart) เสียชีวิต
1798           โธมัส โรเบิร์ต มัลทัส (Thomas Robert Multus) ตีพิมพ์ Principle of Population
1801            ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์ (United Kingdom of Great Britain and Ireland)
1801            คูโน (Antoine Augustin Counot) เกิด ใน ฝรั่งเศษ
1802            นครเชียงใหม่ (Kingdom of Chiang Mai)
1804            จักรวรรดิ์ฝรั่งเศสที่ 1 (First French Empire)
1804            มงกุฏ (Mongkut) เกิด ที่บางกอกใหญ่ พระราชวังเดิม
1806            จอห์น สจ๊อต มิล(John Stuart Mill) เกิด
1809            ชาลส์ ดาร์วิน เกิด(Charles Darwin) เกิด ในอังกฤษ
1809            รัชกาลที่ 1 (Rama I) เสียชีวิต ด้วยโรคชรา
”     ”             รัชกาลที่ 2 (Rama II) ปกครองอาณาจักรรัตนโกสินทร์
1817            Karl Drais ชาวเยอรมัน ประดิษฐ์จักรยาน
1818            คาร์ล มาร์ค(Karl Marx) เกิด
1819            เจมส์ วัตต์ (James Watt) เสียชีวิต
1821            นโปเลียน โบนาปาร์ต (Napoleon Bonaparte) เสียชีวิต
1822            เกรเกอร์ เมนเดล (Gregor Mendel) เกิด
”     ”           วิลเลียม เฮอร์เชล(William Herschel) เสียชีวิต
1823            เดวิด ริคาร์โด (David Ricardo) เสียชีวิต
1824            รัชกาลที่ 2 (Rama II) เสียชีวิตด้วยโรคพิษไข้
”     ”            รัชกาลที่ 3 (Rama III) ปกครองอาณาจักรรัตนโกสินทร์
1826            สนธิสัญญาเบอร์นี รัตนโกสินทร์-จักรวรรดิบริติช
1831             ชาลส์ ดาร์วิน เกิด(Charles Darwin) ออกเดินทางสู่ อเมริกาใต้ ออสเตรเลีย
1832            กบฏเดือนมิถุนายน (June Rebellion) ในฝรั่งเศส
1834            โธมัส โรเบิร์ต มัลทัส (Thomas Robert Multus) เสียชีวิต
”     ”            วอลรัส (Léon Walras) เกิด ในฝรั่งเศส
1836            ซากาโมโตะ เรียวมะ(Sakamoto Ryōma) เกิด
1837            เจ พี มอร์แกน (J. P. Morgan) เกิด ในอเมริกา
1839            จอร์น ดี รอกกีเฟลเลอร์ (John D. Rockefeller) เกิดในอเมริกา
1839            สงครามฝิ่น (Opium Wars) เริ่มต้น
1842            อัลเฟรด มาร์เชล (Alfred Marshall) เกิด
1844            จอห์น ดาลตัน (Johh Dalton) เสียชีวิต ในอังกฤษ
1847            โธมัส เอดิสัน (Thomas Edison) เกิด
1848            วิลเฟรโด พาเรโต (Vilfredo Pareto) เกิด
1851            รัชกาลที่ 3 (Rama III) เสียชีวิต
”     ”             รัชกาลที่ 4 (Mongkut, Rama IV) ปกครองครองอาณาจักรสยาม
1853            แวน โก๊ะ (Van Gogh) เกิด
1855            สนธิสัญญาบาวริ่ง (Bowring Treaty) ระหว่างสยามและจักรวรรดิบริติช
1856            เจ เจ ธอมสัน (J. J. Thomson) เกิด
1858            แมกซ์ พลังค์ (Max Planck) เกิด
1860            สงครามฝิ่น (Opium Wars) สิ้นสุด
1861            สงครามกลางเมืองในอเมริกา (American Civil War) เริ่มต้น
1863            อับราฮัม ลินคอล์น(Abraham Lincoln) ประกาศเลิกทาส (Emancipation Proclamation)
1864            แมกซ์ เวเบอร์ (Max Webber) เกิด
1865            สงครามกลางเมืองในอเมริกา (American Civil War) สิ้นสุด
1867            เออร์วิง ฟิชเชอร์ (Irving Fisher) เกิด
”     ”              ซากาโมโตะ เรียวมะ(Sakamoto Ryōma) ถูกลอบฆ่า
1868            รัชกาลที่ 4 (Mongkut, Rama IV) เสียชีวิตจากไข้ หลังจากชมสุริยุปราคาที่ตำบลหว้ากอ จ.ประจวบฯ
”     ”            รัชการที่ 5 (Chulalongkorn, Rama V) ปกครองอาณาจักรสยาม
”     ”            สมััยเมจิ (Meiji period) ในญี่ปุ่น
1871            เออร์เนส รัซเธอร์ฟอร์ด (Ernest Rutherford) เกิด
1877            คูโน (Antoine Augustin Counot) เสียชีวิต ในฝรั่งเศส
1879            อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ (Albert Einstein) เกิด
1881            ปิกัสโซ (Picasso) เกิด
1882           ชาลส์ ดาร์วิน เกิด(Charles Darwin) เสียชีวิต
1883            จอร์น เมนาร์ด เคนส์(John Maynard Keynes) เกิด
1885            นีลส์ บอฮร์ (Niels Bohr) เกิด
1887            เออร์วิน ชโดดิงเจอร์ (Erwin Schrodinger) เกิด
1889            อดอล์ฟ ฮิตเลอร์(Adolf Hitler) เกิด
1891            เจมส์ แชดวิค(James Chadwick) เกิด
1892            พอล ดักลาล (Pual H. Douglas) เกิด
1901            ไซมอน คุซเนส(Simon Kuznets) เกิด
1901            ไฮเซนเบิร์ก (Werner Heisenberg) เกิด
1903            พี่น้องตะกูลไรท์ (Wright brothers) ชาวอเมริกัน ทำการบินสำเร็จ
1904            จอห์ส ฮิกส์ (John Hicks) เกิด
1905             พระราชบัญญัติเลิกทาส ร.ศ. 124
1906            (Wassily Leontief) เกิด
1907             แบงก์สยามกัมมาจล (Siam Commercial Bank)(ไทยพาณิชย์) ก่อตั้ง
1910            โรนัล โคส(Ronald Coase) เกิด
”     ”             รัชการที่ 5 (Chulalongkorn, Rama V)  เสียชีวิต
”     ”             รัชการที่ 6 (Vajiravudh, Rama VI)  ปกครองอาณาจักรสยาม
1911            การปฏิวัติซินไฮ่ (Xinhai Revolution) ในจีน
1912            มิลตัล ฟรีดแมน (Milton Friedman) เกิด
1912            สาธารณรัฐจีน (Republic of China)


  • สงครามโลกครั้งที่ 1 (World War I) เริ่มต้น ค.ศ. 1914

1915            พอล แซมมวนสัน (Paul Samuelson) เกิด
1916            เฮอร์เบิร์ต ไซมอน(Herbert A. Simon) เกิด
1917            รัชการที่ 6 ประกาศสงครามกับเยอรมนีและออสเตรีย-ฮังการี

  • สงครามโลกครั้งที่ 1 (World War I) สิ้นสุด ค.ศ.1918

1921             เครือเจริญโภคภัณฑ์ (CP) เริ่มก่อตั้งธุรกิจ
1921            เคเนธ แอร์โร (Kenneth Arrow) เกิด
1922            สหราชอาณาจักร (United Kingdom)
1924            โรเบิร์ต โซโล (Robert M. Solow) เกิด
1925            รัชการที่ 6 (Vajiravudh, Rama VI) เสียชีวิต
”      ”            รัชการที่ 7 (Prajadhipok, Rama VII) ปกครองอาณาจักรสยาม
1927            เวอร์นอน สมิธ(Vernon L. Smith) เกิด
1927            รัชกาลที่ 9 (Bhumibol Adulyadej) พระราชสมภพ ที่อเมริกา
1928            อเล็กซานเดอร์ เฟลมมิง(Alexander Fleming) ค้นพบเพนิซิลลิน(Penicillin)
1929            เศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ (The great depression)
1929            ปีเตอร์ ฮิกส์ (Peter Higgs) เกิด
1932            การเปลี่ยนแปลงการปกครองในสยาม (Siamese revolution)
1932            โรเบิิร์ต มันเดล(Robert Mundell) เกิด
1732            จอร์จ วอชิงตัน (Geirge Washington) เกิด
1933            อมรรตยะ เสน (Amartya Sen) เกิด
1935            รัชการที่ 8 (Ananda Mahidol, Rama VIII) ขึ้นครองราชย์
1937            โรเบิร์ต ลูคัส จูเนียร์ (Robert Lucas, Jr.) เกิด
1939            เปลี่ยนชื่อประเทศจาก สยาม เป็น ไทย


  • สงครามโลกครั้งที่ 2 (World War II) เริ่มต้น ค.ศ. 1939

1941             ญี่ปุ่นยกพลขึ้นบกที่ประจวบคีรีขันธ์ – ไทยลงนามเป็นพันธมิตรญี่ปุ่น
1942             โครงการแมนฮัตตัน (Manhattan Project) พัฒนาระเบิดนิวเคลียร์
1942             สตีเฟน ฮอร์คิง(Stephen Hawking) เกิด
1943             โธมัส ซาร์เจนท์(Thomas J. Sargent) เกิด
1945             อเมริกาทิ้งระเบิดนิวเคลียร์ใส่ฮิโรชิมาและนางาซากิ

  • สงครามโลกครั้งที่ 2 (World War II) สิ้นสุด ค.ศ 1945

1945             สหประชาาติ (United Nations: UN) ก่อตั้ง
1946             กรณีสวรรคตของรัชกาลที่ 8
”      ”              รัชกาลที่ 9 (Bhumibol Adulyadej) ขึ้นครองราชย์

  • สงครามเย็น (Cold War) เริ่มต้น ค.ศ. 1947

1947             อาณาจักรลาว (Kingdom of Laos)
1947             มิชิโอะ คาคุ (Michio Kaku) เกิด
”     ”             แมลงวันทอง สัตว์ตัวแรกขึ้นสู่อวกาศ โดยจรวด V-2 ของอเมริกา
1949             ลิงวอก ขึ้นสู่อวกาศ โดยจรวด V-2 ของอเมริกา เสียชีวิตเนื่องจากร่มไม่กาง
1950             สงครามเกาหลี (Korean War) เริ่มต้น
1951             Tsygan และ Dezik สุนัขคู่แรกขึ้นสู่อวกาศ โดยรัสเซีย ทั้งสองรอด
1953             พอล กรุกแมน (Paul Krugman) เกิด
”     ”             สงครามเกาหลี (Korean War) สิ้นสุด
1955             สงครามเวียดนาม (Veitnam War) เริ่มต้น
1955             บิล เกต (ฺBill gate) เกิด
1956             Bette Nesmith Graham ประดิษฐ์ ลิขวิด(Correction fluid) และผลิตออกขาย
1957             โซเวียตปล่อยขีปณาวุธข้ามทวีป(ICMB)ครั้งแรก (R-7)
”     ”             ดาวเทียม Sputnik 1 ของรัซเซียขึ้นสู่วงโคจรสำเร็จครั้งแรก – ยุคสำรวจอวกาศ
”     ”             จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ทำรัฐหาร จอมพล ป.
”     ”             ไลก้า (Laika) สุนัขรัซเซีย ขึ้นสู่อวกาศและวงโครจสำเร็จ เสียชีวิตในหน้าที่
1958             เกรกอรี่ แมนคิว(N. Gregory Mankiw) เกิด
1959             Luna 2 ยานลำแรกที่พุ่งชนดวงจันทร์
1960             Chaika และ Lisichka สุนัขคู่แรกทีี่รอดจากการขึ้นสู่อวกาศและวงโคจร
1961             ยูริ กาการิน (Yuri Gagarin) ชาวรัซเซีย มนุษย์คนแรกขึ้นสู่อวกาศ
1961             บารัค โอบามา (ฺBarack Obama) เกิด
1963             Valentina Tereshkova ผู้หญิงคนแรกขึ้นสู่อวกาศ ชาวรัซเซีย
1964             Voskhod 1 ยานรัสเซีย ขนคนมากกว่า 1 คนขึ้นสู่อวกาศครั้งแรก
1965             Alexey Leonov ชาวรัสเซีย ออกนอกยานอวกาศ(Space walk)ครั้งแรก
1966             Luna 9 ยานลำแรกที่ลงจดบนดวงจันทร์ลำเร็จ
1967             Vladimir Komarov มนุษย์คนแรกที่เสียชีวิตหลังจากขึ้นสู่อวกาศ ร่มไม่กาง
1968             มนุษย์เข้าสู่วงโครจรของดวงจันทร์ครั้งแรก (Apollo 8)
1969             มนุษย์เหยียบดวงจันทร์ครั้งแรก (Apollo 11)
1972             มนุษย์สำรวจดวงจันทร์ครั้งที่หกและเป็นครั้งสุดท้าย (Apollo 17)
1973             ลาร์รี่ เพจ (Larry Page) เกิด
”     ”              เซอร์กีย์ บริน(Sergey Brin) เกิด
”     ”              เหตุการณ์ 14 ตุลา (Thai popular uprising)
1975             สงครามเวียดนาม (Veitnam War) สิ้นสุด
”     ”              เหตุการณ์ 9 ตุลา (Thammasat University massacre)
1979             เบอร์ทิล โอห์ลิน(Bertil Ohlin) เสียชีวิต
”     ”             สงครามสั่งสอน จีนโจมตีเวียดนาม จบสงครามใน 16 วัน
1986             สถานีอวกาศ Mir ของรัสเซีย สถาณนีอวกาศแห่งแรก
1986             กระสวยอวกาศ Challenger ระเบิดหลังปล่อยจรวด ลูกเรือทั้ง 7 คนเสียชีวิต
1990             สงครามอ่าวเปอร์เซีย (Gulp War) เริ่มต้น
1991             สงครามอ่าวเปอร์เซีย (Gulp War) สิ้นสุด
1991             สหภาพโซเวียต (Soviet Union) ล่มสลาย

  • สงครามเย็น (Cold War) สิ้นสุด 1991

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s